Damar sertliği, diğer bütün rahatsızlıklardan daha çok hasara ve ölüme sebep olur. Kalp krizinin, beyin kanamasının ve koroner arter rahatsızlığının en büyük sebebi olduğu için ölüm oranı çok yüksektir. Örneğin; kalp krizi, ABD’deki bütün ölümlerin yaklaşık % 25’inden sorumlu olan bir hastalıktır. Batılı ülkelerde bu rahatsızlık daha fazla görülür. İskemik kalp rahatsızlığına bağlı ölümler Amerika’da Japonya’dan 6 kat daha çoktur.
Damar Sertliği Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir
İnsanlar ve toplumlar içerisinde rahatsızlığın yaygınlığı ve ağırlığı yapısal ve bu nedenle değiştirilemeyen, bir bölümü de kontrol altına alınabilen sebeplere bağlıdır. Yaş, cinsiyet, kalıtsal ve yapısal faktörleri kapsar.
Yaş, damar sertliğinde önemli olan bir faktördür. İskemik kalp rahatsızlığına bağlı yaşanan ölümler ileri yaşta, her 10 senede belirgin olarak artış gösterir. Damar sertliği sonucu oluşan organ hasarları orta yaşlardan sonra ortaya çıkar. Kalp krizi görülme sıklığı, 40-60 yaş arasında 5 kat daha fazladır. Diğer faktörlerin eşit olması durumunda, erkekler damar sertliğine daha yatkındır. Bu durum hormonların rol aldığını gösterir. Menopoz öncesinde bayanlarda damar sertliği ve komplikasyonları az da olsa görülmektedir. Kadınlık hormonu olan östrojenin menopozdan sonra azalması damar sertliği riskini çoğaltır. Bu dönem içerisinde kadınlara hormon tedavisi yapılır.
Birçok gen bu rahatsızlığın meydana gelmesinde etkili olur. Ailede hipertansiyon ya da şeker hastalığı olması, yüksek kan kolesterol oranları damar sertliğinin ortaya çıkmasına sebep olur. Şeker hastalığı, yüksek tansiyon, sigara kullanımı ve kan yağ seviyesi fazlalığı kontrol altına alınabilen 4 ana risk faktörü olarak belirtiliyor.
Yapılmakta olan çalışmalar ile kolesterolle damar sertliği arasında direk bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İyi kolesterolün az olması, kötü kolesterolün fazla olması damar sertliğine ve buna bağlı birçok rahatsızlığa sebep olur. Yumurta sarısı halinde olan hayvansal yağlar ve tereyağı kolestyerolüğn yükselmesine sebep olurken, doymamış yağlar kolesterolü düşürmektedir.
Sigara, özellikle erkeklerde iyi bilinmekte olan bir risk faktörüdür. Son dönemlerde damar sertliğinin bayanlarda sık görülmesinin artışında büyük oranda sorumlu sigara olarak gösteriliyor. Senelerce günde 1 paket sigara kullanan insanda iskemik kalp rahatsızlığı oranı % 200 artar. Sigaranın bırakılması ile zamanla risk azalmaktadır.
Diyabet, kolesterolün yükselmesine sebep olur ve damar sertliğine yatkınlığı çoğaltır. Şeker hastalarında kalp krizi riski 2 kat artar. Bacakta kangren oluşumu ve felç ihtimali çok fazla artış göstermektedir.
Kardiyoloji uzmanları için tıklayınız.
0 yorum:
Yorum Gönder